کار با دستگاه جوش لیزری، اگرچه یکی از دقیقترین و تمیزترین روشهای جوشکاری در صنعت است، اما عدم استفاده از تجهیزات ایمنی هنگام کار با دستگاه جوش لیزری میتواند خطرناک باشد. پرتوی لیزر توان بالایی دارد و در صورت بیاحتیاطی، آسیبهای جدی به چشم، پوست یا محیط کار وارد میکند. در این مقاله به مهمترین تجهیرات ایمنی هنگام کار با دستگاه جوش میپردازیم تا اپراتورها بتوانند با آرامش و اطمینان از این فناوری مدرن استفاده کنند.
استفاده از عینک محافظ مخصوص لیزر
اولین و مهمترین نکته ایمنی در جوشکاری لیزری، محافظت از چشمها است.
پرتو لیزر حتی در توانهای پایین میتواند به قرنیه یا شبکیه آسیب جدی بزند.
بنابراین همیشه باید از عینک مخصوص با فیلتر طول موج متناسب با نوع لیزر (معمولاً لیزر فایبر با طول موج ۱۰۶۴ نانومتر) استفاده شود.
عینکهای معمولی یا دودی هیچگونه حفاظتی در برابر پرتو لیزر ندارند.
استفاده از لباس و دستکش مقاوم در برابر حرارت در هنگام جوشکاری لیزری
در زمان جوشکاری لیزری، ممکن است پاششهای داغ یا بخار فلز به اطراف پرتاب شود.
پوشیدن لباس کار ضخیم و بدون بازتاب فلز، دستکش نسوز و کفش ایمنی از سوختگی و آسیب جلوگیری میکند.
همچنین استفاده از لباسهای تیره و بدون سطح براق مانع از انعکاس پرتو لیزر میشود.
تهویه مناسب محیط کار
در فرآیند جوشکاری، بخارات فلز، دود و ذرات ریز در هوا پخش میشوند که میتوانند برای دستگاه تنفسی مضر باشند.
وجود سیستم تهویه یا اگزاست صنعتی در بالای محل جوش ضروری است.
در محیطهای بسته، نصب فیلتر دود لیزر یا هود مخصوص جوش لیزری توصیه میشود تا اپراتور در معرض آلودگی قرار نگیرد.
جلوگیری از انعکاس پرتو لیزر در حین جوشکاری
یکی از خطرات پنهان دستگاه جوش لیزری، انعکاس پرتو از روی سطوح براق مانند آلومینیوم، مس یا فولاد پولیشخورده است.
حتی انعکاس جزئی میتواند به چشم اپراتور یا تجهیزات اطراف آسیب بزند.
بنابراین بهتر است سطح قطعه را با برس یا پوشش مات آماده کنید و از کاورهای جذبکننده نور لیزر در اطراف منطقه جوش استفاده شود.
آموزش کامل اپراتور برای کار با دستگاه جوش لیزر
هیچ وسیلهای خطرناک نیست اگر کاربر آن آموزش دیده باشد.
اپراتور دستگاه جوش لیزری باید با پارامترهای لیزر، نکات ایمنی پرتوی، نحوه خاموشی اضطراری و عملکرد کلیدهای ایمنی آشنا باشد.
برگزاری دورههای آموزشی کوتاه برای کارکنان، احتمال بروز حوادث را به حداقل میرساند.
نگهداری و سرویس دورهای دستگاه جوش لیزر
خرابی لنز، آینهها یا کابل فیبر میتواند باعث پراکندگی نور و افزایش خطرات لیزری شود.
بنابراین لازم است دستگاه بهطور منظم توسط کارشناسان فنی بررسی شود.
تمیز کردن لنز با ابزار مخصوص، کنترل دمای منبع لیزر و بررسی سیستم خنککننده از مراحل حیاتی نگهداری است.
کلید اضطراری (Emergency Stop) همیشه در دسترس باشد
هر دستگاه جوش لیزری باید دارای کلید توقف اضطراری قرمز رنگ باشد تا در صورت بروز خطا یا خطر، اپراتور بتواند سریع دستگاه را خاموش کند.
قبل از شروع کار، از عملکرد صحیح این کلید مطمئن شوید.
ایمنی برق و اتصال زمین
دستگاه جوش لیزری معمولاً توان بالایی دارد و بخشهای الکتریکی آن باید بهدرستی ایزوله شوند.
اطمینان از اتصال صحیح سیم ارت (زمین) و سالم بودن کابلها و دوشاخهها بسیار حیاتی است.
همچنین توصیه میشود در زمان تعمیر یا سرویس دستگاه، حتماً برق اصلی قطع شود.
و در آخر :
استفاده از تجهیزات ایمنی هنگام کار با دستگاه جوش لیزری، علاوه بر حفظ سلامت اپراتور، باعث افزایش عمر دستگاه و کیفیت جوش میشود.
شرکت شایا حک بهعنوان تولیدکننده دستگاههای جوش لیزری صنعتی در ایران، همواره بر آموزش اپراتورها و رعایت استانداردهای ایمنی تأکید دارد.
دستگاههای جوش لیزری شایا حک با طراحی اصولی، حفاظهای استاندارد و سیستم توقف اضطراری، تجربهای ایمن و حرفهای از جوشکاری لیزری را برای صنایع مختلف فراهم میکنند.
