در فرایند حکاکی با دستگاههای لیزر فایبر، تعریف صحیح نحوه پر کردن سطوح و فونتها یکی از حیاتیترین مراحل نرمافزاری است. پر کردن خطوط برداری با فواصل مشخص و زوایای تعیینشده، هاچزنی (Hatching) نامیده میشود که در میان برخی اپراتورها به آن «هچ» نیز میگویند. اگر تنظیمات هاچ در EZCAD به درستی انجام نشود، خروجی کار همراه با خطوط نامنظم، لایهبرداری نایکنواخت یا حتی سوختگی و تاب برداشتن قطعه خواهد بود.
در این مقاله راهنمای تخصصی پارامترهای پنجره Hatch در نرمافزار ایزیکد را بررسی میکنیم تا بتوانید با بالاترین کیفیت ممکن روی انواع فلزات حکاکی کنید.
مفهوم هاچ (Hatch) در EZCAD و اهمیت آن در حکاکی
اشعه لیزر فایبر به صورت نقطهای و خطی حرکت میکند. برای حکاکی لوگو، متن یا سطوح عریض، طرح باید با خطوط مویی بسیار نزدیک به هم پر شود. بدون اعمال هاچ، لیزر تنها دور خطوط (Contour) را حکاکی کرده و داخل طرح خالی میماند.
تنظیم صحیح فواصل و زوایا باعث میشود که لایهبرداری بدون ایجاد شیارهای عمیق انجام گیرد. جهت آشنایی بیشتر با نحوه ست کردن سایر پارامترهای حرکتی در کنار هاچ، مقاله تنظیمات حکاکی لیزری فایبر فلزات: راهنمای بهینه قدرت و سرعت را مطالعه کنید.
بررسی پارامترهای کلیدی پنجره تنظیمات هاچ در EZCAD
با انتخاب طرح و فشردن کلید H یا کلیک روی آیکون Hatch در نوار ابزار بالا، پنجره تنظیمات اختصاصی هاچزنی باز میشود. هر کدام از پارامترهای این بخش تاثیر مستقیمی بر کیفیت، سرعت و ظرافت خروجی حکاکی دارند:
Mark Contour (حکاکی دور خطوط): تعیین میکند که آیا خطوط محیطی و برداری اصلی طرح نیز همراه با هاچ حکاکی شوند یا خیر. فعالسازی این گزینه باعث شفافیت مرزهای طرح میشود، اما اگر پیش از هاچزنی اجرا شود ممکن است لبهها دچار سوختگی شوند؛ به همین دلیل تعیین اولویت اجرای آن (قبل یا بعد از هاچ) اهمیت بالایی دارد.
Line Distance (فاصله خطوط هاچ): کلیدیترین فاکتور در تنظیمات هاچ در EZCAD است که میزان تراکم خطوط پرکننده را به میلیمتر مشخص میکند. اعداد کوچکتر (مانند ۰.۰۱ تا ۰.۰۲ میلیمتر) تراکم و لایهبرداری بیشتری ایجاد میکنند اما سرعت کار را کاهش میدهند، در حالی که مقادیر بزرگتر سرعت را بالا برده ولی ممکن است خطوط سفید و فاصله بین حکاکیها روی فلز باقی بگذارند.
Hatch Angle (زاویه هاچ): زاویه خطوط پرکننده را نسبت به محور افقی مشخص میکند (مثلاً ۰، ۴۵ یا ۹۰ درجه). تغییر دادن این زاویه در تکرارهای متعدد مانع از ایجاد شیارهای عمیق یکدست روی قطعه شده و بافت سطح حکاکیشده را کاملاً صیقلی و یکنواخت میسازد.
Cross Hatch (هاچ متقاطع): با فعال کردن این گزینه، نرمافزار به صورت خودکار دو لایه هاچ با زوایای عمود بر هم (مثلاً ۴۵ درجه و ۱۳۵ درجه) روی طرح اعمال میکند. این کار اثر خط افتادن روی قطعه را به حداقل رسانده و برای حکاکیهای عمیق یا لایهبرداریهای یکنواخت بر روی فلزات سخت بهترین گزینه است.
Edge Offset (فاصله از لبه): میزان فاصله خطوط هاچ از مرز بیرونی طرح را تنظیم میکند تا اشعه لیزر دقیقاً روی خطوط محیطی تمرکز نکرده و از بالا زدن حرارت در لبههای ظریف جلوگیری شود.
جدول مقادیر پیشنهادی Line Distance برای انواع فلزات
برای جلوگیری از خط افتادن یا سوختگی سطح، فاصله خطوط را بر اساس جنس قطعه طبق جدول زیر تنظیم کنید:
نوع فرآیند / متریال | فاصله خطوط (Line Distance) | نوع هاچ پیشنهادی | الگوی حرکتی |
|---|---|---|---|
حکاکی عمیق روی آهن و فولاد | ۰.۰۳ الی ۰.۰۵ میلیمتر | Cross Hatch (متقاطع) | دوبار تکرار با زوایای متفاوت |
حکاکی ظریف و مشکی روی استیل | ۰.۰۱۵ الی ۰.۰۲ میلیمتر | Single Hatch | یکجهته با سرعت بالا |
حکاکی سطحی روی آلومینیوم | ۰.۰۲ الی ۰.۰۳ میلیمتر | Cross Hatch | زاویه ۴۵ درجه |
حکاکی روی تنگستن و ابزار سخت | ۰.۰۲ الی ۰.۰۳ میلیمتر | Cross Hatch | دو مرحلهای |
طلا و فلزات گرانبها | ۰.۰۱ الی ۰.۰۱۵ میلیمتر | Cross Hatch | متراکم با سرعت بالا |
پلاستیکهای صنعتی و ABS | ۰.۰۴ الی ۰.۰۶ میلیمتر | Single Hatch | فواصل باز و سریع |
لاستیک و پلیمرهای نرم | ۰.۰۵ الی ۰.۰۸ میلیمتر | Single Hatch | فواصل عریض تکجهته |
روشهای جلوگیری از خط افتادن روی قطعه با تنظیم صحیح Hatch
یکی از مشکلات رایج اپراتورها، ظاهر شدن خطوط راهline روی سطح حکاکی است. برای حل این مشکل:
زاویه هاچ را تغییر دهید: هیچگاه از زاویه ۰ یا ۹۰ درجه مطلق استفاده نکنید. زوایای ۴۵ یا ۳۱.۵ درجه خطوط حرکتی را مخفی میکنند.
از Rotate Angle استفاده کنید: با وارد کردن عددی مثل ۱۵ یا ۳۰ درجه در بخش Rotate Angle، در هر بار تکرار، زاویه خطوط کمی میچرخد و سطح کاملاً صیقلی میشود.
فاصله خطوط را بیش از حد کم نکنید: کم کردن فاصله خطوط به کمتر از ۰.۰۱ میلیمتر باعث تجمع شدید حرارت و سوختگی فلز میشود.
در ویدیوی زیر مراحل تغییر فاصله خطوط (Line Distance)، فعالسازی هاچ متقاطع (Cross Hatch) و نحوه اجرای نهایی تنظیمات توسط تجهیزات مارکینگ و حکاکی لیزر فایبر به صورت عملی نمایش داده شده است:
تنظیم اصولی نرمافزار، اساس کار با سیستمهای لیزری است. برای مطالعه مفاهیم پایه اپتیک و ساختار دقیق هندسی این پرتوها میتوانید دانشنامه Laser Vector Scanning را مطالعه کنید.